คำว่า “ซื้อแฟรนไชส์” มักจะเป็นคำตอบแรก ๆ ของคนที่มีเงินเก็บสักก้อนและอยากลาออกจากงานประจำมาเป็นนายตัวเอง เพราะดูเหมือนจะเป็นทางลัดสู่ความสำเร็จ มีแบรนด์ดัง มีสูตรให้ มีคนรู้จักอยู่แล้ว น่าจะขายง่ายเหมือนปอกกล้วย
แต่ช้าก่อนค่ะ ในปี 2026 ที่การแข่งขันดุเดือดและพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไวยิ่งกว่ากิ้งก่าเปลี่ยนสี ธุรกิจแฟรนไชส์ไม่ใช่ “สูตรสำเร็จ” เสมอไป มีคนจำนวนไม่น้อยที่เอาเงินเก็บทั้งชีวิตมาละลายแม่น้ำเพราะคำว่า “การันตีคืนทุนไว”
เทรนด์แฟรนไชส์ปี 2026 เล็ก คล่องตัว และดูแลสุขภาพ
ถ้าคุณกำลังมองหาแฟรนไชส์ลงทุนหลักล้านที่ต้องใช้พื้นที่ขนาดใหญ่ ปีนี้อาจจะต้องพักไว้ก่อนค่ะ เทรนด์ปี 2026 คือ Micro-Franchise หรือแฟรนไชส์ขนาดเล็กที่เน้นความคล่องตัว
- กลุ่มสุขภาพและผู้สูงอายุ ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบ แฟรนไชส์ดูแลผู้สูงอายุ ศูนย์กายภาพบำบัด หรือร้านอาหารสุขภาพเฉพาะโรค กำลังเป็นที่ต้องการสูงมากและคู่แข่งยังน้อย
- กลุ่มบริการอัตโนมัติ 24 ชั่วโมง ร้านสะดวกซัก ตู้จำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ หรือคาร์แคร์แบบบริการตนเอง ยังคงไปได้ดีเพราะแก้ปัญหาเรื่อง “หาแรงงานยาก” ซึ่งเป็นจุดตายของ SME ปีนี้
- กลุ่มการศึกษาและทักษะใหม่ โรงเรียนสอนโค้ดดิ้งสำหรับเด็ก หรือสถาบันสอนภาษาจีน เป็นตลาดที่พ่อแม่ยอมจ่ายไม่อั้นเพื่ออนาคตลูก
วิธีคัดกรองแฟรนไชส์น้ำดี ต้องดูหลังบ้านให้ทะลุ
อย่าตัดสินใจซื้อเพราะเห็นคนต่อคิววันเปิดร้านวันแรกค่ะ ให้ใช้เกณฑ์เหล่านี้ตรวจสอบความแข็งแกร่งของเจ้าของแฟรนไชส์ (Franchisor) ก่อน
ระบบซัพพอร์ตต้องของจริง แฟรนไชส์ที่ดีไม่ได้ขายแค่สูตรก๋วยเตี๋ยว แต่ขาย “ระบบจัดการ” ถามเขาให้ลึกเลยว่า ถ้าเครื่องจักรพังมีช่างมาซ่อมในกี่ชั่วโมง มีระบบ POS ให้ไหม มีทีมการตลาดช่วยยิงแอดในพื้นที่หรือเปล่า ถ้ามีแต่สูตรให้แล้วตัวใครตัวมัน ให้หนีไปค่ะ ความอยู่รอดของสาขาเดิม อย่าดูแค่จำนวนสาขาที่เปิดใหม่ แต่ให้ดู “อัตราการปิดตัว” ลองสุ่มไปนั่งดูสาขาที่เปิดมาแล้วเกิน 1 ปี ดูว่าลูกค้ายังเยอะอยู่ไหม ลองแอบถามพนักงานหรือเจ้าของสาขานั้นดูว่า ยอดขายเป็นยังไง เจ้าของแบรนด์ดูแลดีไหม ข้อมูลจากคนหน้างานคือความจริงที่สุดค่ะ
จับผิดคำโฆษณาขายฝัน สัญญาณอันตรายที่ต้องถอยห่าง
พวกมิจฉาชีพหรือแฟรนไชส์ที่ไม่มีคุณภาพมักจะมี Pattern การหลอกลวงที่คล้ายกันค่ะ ถ้าเจอคำเหล่านี้ให้กากบาทหัวกระโหลกไว้เลย
การันตีกำไร 100% คืนทุนใน 3 เดือน การทำธุรกิจมีความเสี่ยง ไม่มีใครการันตีอนาคตได้ 100% ค่ะ คำโฆษณาแบบนี้มักใช้ดึงดูดคนโลภ เน้นขายขยายสาขามากกว่าขายของ ถ้าเจ้าของแฟรนไชส์เอาแต่พูดเรื่องชวนคนมาเปิดสาขาเพิ่ม โดยไม่พูดถึงวิธีพัฒนาสินค้าหรือบริการ ให้ระวังว่าเป็นแชร์ลูกโซ่แฝงร่างมาในคราบแฟรนไชส์ ไม่มีค่า Royalty Fee หรือ Marketing Fee ของฟรีไม่มีในโลกค่ะ แฟรนไชส์ที่ดีต้องเก็บค่าธรรมเนียมรายเดือนเพื่อนำเงินนั้นมาพัฒนาแบรนด์และทำการตลาดให้เรา ถ้าไม่เก็บเลย แปลว่าเขาอาจจะกะฟันกำไรจากการขายอุปกรณ์ครั้งแรกแล้วทิ้งเราเลยก็ได้
กางงบดุลดูต้นทุนแฝง อย่าดูแค่ค่าธรรมเนียมแรกเข้า
หลายคนตกม้าตายเพราะเตรียมเงินไว้แค่ค่า Franchise Fee (ค่าธรรมเนียมแรกเข้า) แต่ความจริงแล้วมีภูเขาน้ำแข็งที่ซ่อนอยู่ใต้น้ำอีกเพียบ
เงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) คุณต้องมีเงินสำรองสำหรับจ่ายค่าจ้าง ค่าน้ำค่าไฟ และค่าวัตถุดิบ อย่างน้อย 3-6 เดือนแรก เพราะช่วงแรกร้านอาจจะยังไม่กำไร อย่าหวังน้ำบ่อหน้าจากยอดขายรายวันเด็ดขาด ค่าตกแต่งและอุปกรณ์ส่วนเพิ่ม บางเจ้าบอกราคาแพ็กเกจ 5 หมื่นบาท แต่พอทำจริงต้องซื้อเคาน์เตอร์เพิ่ม ต้องเดินระบบไฟใหม่ ต้องซื้อป้ายไฟ รวม ๆ แล้วอาจบานปลายไปหลักแสน เช็กสัญญาให้ดีว่าราคานี้รวมอะไรและ “ไม่รวม” อะไรบ้าง
สัญญาทาสหรือสัญญาธรรม อ่านให้ขาดก่อนจรดปากกา
ก่อนเซ็นสัญญา แนะนำให้จ้างทนายหรือผู้รู้กฎหมายช่วยดูค่ะ หรือสังเกตจุดสำคัญดังนี้ อาณาเขตการขาย (Zoning) สัญญาระบุชัดเจนไหมว่า ในระยะรัศมี 3-5 กิโลเมตร จะไม่มีสาขาของแบรนด์เดียวกันมาเปิดทับซ้อน ถ้าไม่มีข้อนี้ วันดีคืนดีเจ้าของแบรนด์อาจจะมาเปิดร้านแข่งกับคุณข้าง ๆ ก็ได้ เงื่อนไขการเลิกสัญญา ถ้าทำแล้วขาดทุน อยากเลิกทำ มีค่าปรับไหม หรือต้องทำต่อนานแค่ไหนถึงจะเลิกได้ อย่ามองโลกในแง่ดีอย่างเดียว ต้องวางแผนทางหนีทีไล่ไว้ด้วย
การซื้อแฟรนไชส์ช่วยลดเวลาลองผิดลองถูกได้จริงค่ะ แต่ไม่ได้การันตีความสำเร็จ 100% ตัวแปรสำคัญยังคงเป็น “ตัวคุณ” ที่ต้องใส่ใจบริหารร้าน ดูแลลูกค้า และควบคุมมาตรฐานให้เหมือนสาขาแม่ การลงทุนในปี 2026 นี้ ขอให้เลือกด้วย สติ และ ข้อมูล อย่าเลือกด้วย อารมณ์ เพราะเงินทุกบาทคือน้ำพักน้ำแรงของคุณค่ะ
